İdrar Kaçırma

İdrar kaçırma (İnkontinans), idrar kesesinin çeşitli nedenlerle idrarı tutma yetisinde kayıp ve buna bağlı olarak da idrarın istemsiz olarak kaçması durumudur. İdrar kaçırma şikayeti geçici olarak, gebelik; idrar yolu enfeksiyonları; kalp, tansiyon, kas gevşetici gibi bazı ilaçlar; alkol, kafein, gazozlu içecekler, acı baharatlar gibi ürünlerin tüketimine bağlı gelişebilir. Kalıcı idrar kaçırma durumu ise yaşlanma, menopoz, müdahaleli doğum, fazla sayıda doğum, obezite, sürekli ıkınma ve kronik öksürük ile karın içi basıncının arttığı durumlar ve bazı nörolojik hastalıklara bağlı olarak görülebilir.

En yaygın olarak görülen idrar kaçırma tiplerini üç ana başlıkta inceleyebiliriz:

Öksürme, ıkınma, hapşurma gibi karın içi basıncını arttıran durumlarda aniden meydana gelen istemsiz idrar kaçırmaya ‘Stres İnkontinans’ denir. En sık görülen idrar kaçırma tipidir. Özellikle ileri yaşlardaki kadınlarda görülür. Leğen kemiği döşemesindeki (pelvik taban) kasların zor doğumlara bağlı hasarı ve yaşa bağlı zayıflaması nedeniyle görülür.

‘Sıkışma Tipi İnkontinans’ (‘Urge’ İnkontinans) ani sıkışma hissi ile gelen idrar kaçırmadır. Bu durumda idrar kesesinin kişinin iradesi dışında kasılması ve buna bağlı olarak idrar kaçırması söz konusudur. Ani gelen sıkışma hissi ile birlikte kişi tuvalete yetişemeden idrar kaçırır. 

Üçüncü tip ise stres ve sıkışma tipi idrar kaçırmanın birlikte görüldüğü ‘Miks Tip İnkontinans’tır. 

İdrar kaçırma kesinlikle yaşam kalitesini bozan bir durumdur. Sürekli ped kullanmak zorunda kalınması, beklenmedik ortamlarda gelişen koku ve idrar kaçırma durumu, kadınların özgüvenini olumsuz etkilemekte, hatta sosyal olarak izolasyonlarına neden olabilmektedir. Bu durum aynı zamanda cinsel hayatı da olumsuz etkilemektedir. 

‘Sıkışma Tipi İnkontinans’ (‘Urge’ İnkontinans) yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç kullanımı ile tedavi edilir. 

Karın içi basıncı artışına bağlı gelişen ‘Stres İnkontinans’ da ise tedavi ameliyat ile mümkündür.

Stres inkontinans nedir?

 Karın içi basıncını arttıran öksürme, gülme, ıkınma, hapşurma gibi durumlarda istemsiz olarak aniden gelişen idrar kaçırma durumuna ‘Stres İnkontinans’ denir.

Stres inkontinans neden gelişir?

Leğen kemiği döşemesindeki (pelvik taban) kasların hasarlanması ve zayıflaması stres inkontinansa neden olur. Zor doğumlara bağlı hasarlar ve ileri yaş en sık stres inkontinans nedenleridir. 

Stres inkontinans tedavi edilebilir mi?

Stres inkontinansın kesinlikle tedavisi mümkündür. Kegel egzersizleri, yaşam tarzı değişiklikleri ve ameliyat, stres inkontinansın başlıca tedavi yöntemleridir. 

Stres inkontinans ameliyat gerektirir mi?

Stres inkontinansının nihayi tedavisi cerrahidir. 

Stres inkontinans için ilk tedavi seçeneği nedir?

İlk tedavi seçeneği inkontinans derecesi ve hastanın bu durumdan etkileme düzeyine göre belirlenir. Hafif vakalarda öncelikle ameliyat dışı seçenekler tercih edilirken orta ve ileri vakalarda ameliyat önerilir. 

Stres inkontinans ameliyatı için uygun bir aday mıyım? 

Mevcut idrar kaçırma yaşam kalitesini bozacak derecede ise, kadının günlük hayatını olumsuz etkiliyorsa operasyon önerilir. Çok seyrek gözlenen ve kadının yaşam kalitesini önemli oranda etkilemeyen durumlarda ise öncelikle kegel egzersizleri ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir.  

Stres inkontinans ameliyatında ana hedef nedir?

İdrar kesesinin boyun kısmını destekleyen yapıların tamir edilmesi ve bu bölgenin karın içi basıncının artması sırasında aşağıya çökmesinin engellenmesi stres inkontinans için yapılan ameliyatların ana hedefidir. 

Stres inkontinans tanısı nasıl konur?

Öncelikle idrar kaçırma probleminin kişiyi etkileme düzeyini belirlemek için ayrıntılı bir hikaye alınır. Jinekolojk muayene sırasında idrar kesesi boynundaki zayıflık değerlendirilir. İdrar kesesi dolu olarak öksürme ile idrar kaçıp kaçmadığı gözlemlenir. Bu değerlendirme ile kesin sonuca varılamayan ‘ürodinami testi’ ile alt idrar yollarının fonksiyonel değerlendirmesi yapılır. 

Ameliyat öncesi ne yapmalıyım? 

Dış genital bölgenin kıl temizliğinin yapılmalıdır. Vajinal enfeksiyon, akıntı varlığı operasyonun ertelenmesine neden olabilir.  

Adım adım ameliyat süreci:

Anestezi: Genel anestezi uygulanır. 

Cerrahi prosedür: En sık uygulanan cerrahi, orta üretraya (alt idrar yolu) özel bir destek materyali yerleştirme şeklinde uygulanır. Bu ameliyata ‘TOT uygulaması’ (midüretral sling operasyon) denir. Deneyimli ellerde, kısa sürede uygulanabilen, komplikasyon oranı çok düşük ve başarı oranı %90’lara ulaşan minimal invazif bir uygulamadır. 

Stres inkontinans ameliyatı sonrası ne beklemeliyim?

 Ameliyattan sonra idrar sondası 24 saat tutulur. Ciddi bir kanama, ağrı, şişlik çoğunlukla gözlenmez.

Stres inkontinans ameliyatı sonrası nelere dikkat etmeliyim? 

Doktorunuzun önerdiği şekilde yara bakımı yapılmalıdır ve ilaçlar kullanılmalıdır. Sık sık ped değiştirin. Ameliyat sonrası erken dönemde ağır bedensel aktivitelerden uzak durulmalıdır. Doktorunuz izin vermeden tampon kullanmayın. İki ay cinsel ilişki önerilmez. Yine, iki ay boyunca deniz, havuz, saunadan da uzak durulmalıdır.

Stres inkontinans ameliyatı sonrası ne kadar istirahat gerekir?

Stres inkontinans ameliyatı sonrası bir hafta ev istirahati gerekir. İki ay cinsel ilişki, ağır kaldırma, ağır sporlar önerilmez. Ancak ek cerrahi uygulandı ise bu süre değişebilir.

Stres inkontinans ameliyatı sonrası ne zaman işe dönebilirim?

Stres inkontinans ameliyatından bir hafta sonra işe dönülebilir. Ancak ek cerrahi uygulandı ise bu süre değişebilir.

Stres inkontinans ameliyatı sonuçları nelerdir?

Stres inkontinans ameliyatının erken önemde komplikasyon oranları çok düşüktür. Deneyimli jinekologların yaptığı ameliyatın başarı oranı %90 civarındadır.